To grupa zaburzeń pojawiająca się we wczesnym dzieciństwie. Najbardziej powszechne wśród populacji dzieci całościowe zaburzenia rozwoju to zespół Aspergera, zespół Retta oraz autyzm dziecięcy, W czasie rozpoznania powyższych zaburzeń należy pamiętać o indywidualizacji procesu diagnostycznego, ze względu na rozległość nieprawidłowości rozwojowych rozciągniętych w czasie.

Różnorodność objawów w każdym z powyższych zaburzeń można jednak sprowadzić do kilku wiodących osi charakterystycznych, dających ogólny zarys zaburzeń. W przypadku  autyzmu dziecięcego  nie występują lub występują bardzo znikome interakcje z innymi osobami, w tym również z członkami rodziny  objawiające się między innymi zaburzonym kontaktem wzrokowym  i fizycznym.  Od początku rozwoju dziecka  bardzo wyraźnie zaburzona jest również komunikacja językowa. Daje się również zauważyć silnie stereotypie ruchowe, przywiązanie do rytuałów oraz brak tolerancji lub duża wrażliwość na dźwięki i hałas. Zespół Aspergera charakteryzuje się mieszczącym się w granicach normy lub prawidłowym rozwojem mowy, rozwojem intelektualnym oraz dużą samodzielnością dziecka. Obserwuje się natomiast wyraźne trudności w interakcjach społecznych prowadzące niejednokrotnie do eskalacji konfliktów w najbliższym otoczeniu społecznym. W zachowaniu dziecka dominują stereotypie oraz rutyny często uznawane za dziwaczne przez osoby z otoczenia dziecka, dodatkowo nasilające konflikty. Cechą charakterystyczną dzieci z zespołem Aspergera są bardzo silne  zainteresowania konkretnymi dziedzinami wiedzy.  U dzieci z zespołem Retta po prawidłowym przebiegu ciąży, porodu, okresu noworodkowego następuje nagłe zahamowanie rozwoju. Głowa dziecka nie rośnie w oczekiwanym tempie między piątym a  czterdziestym ósmym miesiącem życia, następuje utrata wcześniej nabytych umiejętności posługiwania się ręką, zdolności chodzenia. Uwstecznieniu ulegają dotychczasowe zdobycze rozwoju motoryki małej i dużej.  Rozwijają się  stereotypie ruchowe. Równocześnie następuje utrata umiejętności społecznych, takich jak uśmiechanie się i utrzymywanie kontaktu wzrokowego, znaczne zubożenie zdolności posługiwania się mową i jej rozumienia.

Plan terapii opracowywany jest indywidualnie dla każdego dziecka w zależności od rodzaju zaburzeń,  głębokości zaistniałych zmian rozwojowych, wieku dziecka, sytuacji rodzinnej. Oprócz terapii indywidualnej dziecka działaniami terapeutycznymi objęta jest również rodzina.